Je bent hees en maar hebt een repetitie, optreden of auditie? Tips om je hese stem te helpen herstellen

Je hebt stress. Aankomend weekend heb je een optreden, uitvoering van je koor of musicalvereniging en je stem is hees. Te veel gezongen, te hard gepraat of het zijn de restanten van een verkoudheid. Dat kan allemaal. Maar hoe zorg je ervoor dat je toch kunt optreden? We geven je verschillende tips als je een hese stem hebt, maar toch wilt zingen.

Wat is er eigenlijk aan de hand als je last van een hese stem hebt? 

Laten we beginnen met een korte uitleg zodat je weet wat er gebeurt in je zanginstrument.
In je strottenhoofd, vlak onder je adamsappel, zitten je stembanden. Dit zijn je snaren die tegen elkaar aan moeten gaan trillen als jij vanuit je longen uitademt en dus luchtstroming creëert. Dit kun je vergelijken met een elastiekje dat je op spanning brengt en tussen de twee helften door blaast; de beide helften gaan dan tegen elkaar aan trillen. Je stembanden maken dan klank doordat ze tegen elkaar aan trillen.

Normaal gesproken kunnen je stembanden geheel sluiten en als je dan praat of zingt, klinkt je stem ‘luchtvrij’ (zonder een hese klank). Als je stembanden geïrriteerd zijn, is het buitenste laagje ‘huid’ van je stembanden onrustig en rood of zelfs ontstoken, waardoor de stembanden elkaar niet helemaal raken als je gaat praten of zingen. Dan heb je ‘valse lucht’ op je stem en klink je hees.

Wat kan de oorzaak van een hese stem zijn?

Rook je?
Dan is de kans groot dat je stembanden geïrriteerd zijn en dat je daardoor een hese stemklank hebt. 

Ben je ziek geweest?
Dan kan het zijn dat je stembanden daardoor geïrriteerd zijn en dat er bijvoorbeeld (hard) slijm op je stembanden zit. 

Ben je hees geworden na een repetitie of optreden van je band?
Dan zing je simpelweg met te veel druk en kracht. Een goede zangdocent kan je helpen om je techniek te verbeteren. 

Voorkom knobbeltjes op je stembanden

Als je stembanden geïrriteerd zijn en je gaat door met het forceren van je stem, kunnen er knobbeltjes ontstaan op je stembanden.

Knobbeltjes zijn kleine eeltbultjes die ontstaan tussen je stembanden, doordat je met te veel kracht/druk praat of zingt. Je stembanden kunnen dan niet echt trillen, maar gaan ook een schuurbeweging maken. Hierdoor raken je stembanden geïrriteerd en krijg je eeltbultjes op het huidweefsel (epitheel) van je stembanden. 

Dit kun je vergelijken met hard je handen tegen elkaar drukken en tegelijkertijd een wrijfbeweging maken. De huid op je beide handen wordt warm en raakt na een tijdje geïrriteerd. Als je dit vaak doet, krijg je eelt op je handen om je huid te beschermen.

Ditzelfde gebeurt op je stembanden en dan heb je ‘knobbeltjes’ ontwikkeld. Deze knobbeltjes zitten tussen je stembanden in en duwen elkaar weg en daardoor je stembanden open. Dit is dan waardoor je een hese stem krijgt

Tips om een hese stem te laten herstellen

Hoe je je stembanden het snelst kunt laten herstellen, is natuurlijk afhankelijk van de oorzaak van je heesheid. We geven je een aantal oorzaken én tips om je hese stem te laten herstellen. Sommige oplossingen helpen snel, in andere gevallen heb je een langere adem nodig. 

– Je rookt?
Het is natuurlijk duidelijk dat als je hees bent en je rookt, je het beste kunt stoppen met roken zodat je stembanden tot rust kunnen komen en je weer met een heldere stem kunt praten. Het kan zijn dat je moet wennen aan je nieuwe/oude stem en dat je je spreektechniek opnieuw moet herzien. Maar vaak heb je nog oud spiergeheugen opgeslagen van voor je roken en zal je stem snel weer ‘fris’ gaan klinken. Een logopedist kan zo nodig je helpen met het aanpassen van je spreektechniek.

– Je bent hees na een repetitie of optreden van je band, koor of musicalvereniging? 
Als je hees bent na een repetitie of uitvoering van je koor/musicalvereniging, dan zing je simpelweg met te veel druk en kracht. 

Je kunt je stembanden snel laten herstellen door te bubbelen (zie hieronder). Het is ook belangrijk dat je naar een goede zangdocent gaat die met jou gaat werken aan je zangtechniek en je leert met ademstroming te zingen i.p.v. met ademdruk. Bij ZangProfs vind je 20 zangdocenten die lesgeven volgens de Vocal Core® methode. Wist je dat zij zich door hun uitgebreide kennis over het zanginstrument mogen rekenen tot de beste zangdocenten van Nederland?

– Je bent al een lange periode (meer dan een maand) hees.
Vraag een verwijzing naar een KNO-arts die gespecialiseerd is in de stem. De KNO-arts kan met een cameraatje kijken naar je stembanden en zien of je stembanden gezond zijn.

Je houdt van zingen, wees zuinig op je stem. 

– Je bent ziek of ziek geweest en de heesheid is blijven hangen?

Als je ziek bent geweest en je blijft maar hees klinken, zijn stembanden nog geïrriteerd of er zit slijm op en tussen je stembanden. Dit is vervelend maar niet schadelijk.

Probeer het slijm niet weg te ‘schrapen’ en hoesten, want daar raken je stembanden nog meer geïrriteerd door. Je kunt dan beter ‘bubbelen’ met de bubbeloefeningen die Rein Kolpa van ZangProfs speciaal voor het bubbelen heeft ontwikkeld. De bubbelslangetjes zijn te koop in de webshop van ZangProfs.

Bubbelen met een slangetje (Lax-Vox methode)

Bubbelen (ook wel Lax-Vox methode genoemd) doe je met een speciaal hiervoor ontwikkeld bubbelslangetje. Dit slangetje is van hoogwaardig gemaakte latex en met een specifieke lengte en diameter. 

Bubbelen werkt zo: het uiteinde van het slangetje houd je in een flesje water. Als je dan de specifieke, door ZangProfs ontwikkelde bubbeloefeningen doet, geef je een soort massage aan je stem. 

Tijdens het bubbelen creëert de bubbelslang namelijk druk boven de stembanden die de onderdruk compenseert en je stembanden ontlast. Als je speciale bubbeloefeningen doet, zorgen de bubbels in het water voor een extra terugslag en massage op je trillende stembanden terecht komt

Hierdoor wordt de doorbloeding van je stembanden geoptimaliseerd en herstellen deze sneller. 

Werken aan je zangtechniek met een gecertificeerd zangdocent

Wist je dat Zangdocent een niet-beschermd beroep is? Iedereen mag zich zangdocent noemen.  Dat maakt het lastig om een echt goede zangdocent te vinden met gedegen kennis over het zanginstrument. Daarom leidt ZangProfs zelf zangdocenten op volgens de door Rein Kolpa ontwikkelde Vocal Core®-methode. Rein is naast professioneel zanger ook vocal coach van vele Nederlandse en internationale (musical)zangers.

Tijdens zijn carrière liep hij tegen vocale uitdagingen aan waar zijn eigen coaches hem niet bij konden helpen. Rein is zich toen gaan verdiepen in de werking van de stem. Hij zocht samenwerkingen op, o.a. met KNO-artsen, en ontdekte dat zingen eigenlijk heel makkelijk is, als je weet hoe het zanginstrument werkt.

Die kennis resulteerde in zangmethodiek de Vocal Core®, kennis die hij vol enthousiasme doorgeeft aan zijn professionele zangers. Zingen is niet langer vaag, maar juist heel helder. Als je weet welke knoppen er in je zanginstrument zijn, kun je keuzes maken hoe je iets zingt. 

Door zangdocenten op te leiden wil Rein die kennis ook toegankelijk maken voor enthousiaste amateurzangers. 

Bij ZangProfs kun je zangles volgen bij zo’n 20 zangdocenten in verschillende steden in Nederland. Onderaan dit blog zie je in welke steden we zangles geven. Zangles volg je vanaf 30 minuten, privé of samen met een maatje. Je houdt zelf de regie: jij bepaalt hoe vaak en wanneer je zangles volgt. En misschien goed om te weten: jeugd onder 21 jaar kunnen we een lager tarief aanbieden. 

Boek je zangles in:

Alkmaar, Amsterdam, Arnhem, Den Haag, Emmeloord, Gilze, Haarlem, Heiloo, Hendrik-Ido-Ambacht, Hilversum, Huizen, Lichtenvoorde, Maarssen, Noordwijk, Utrecht of Zaandam.